1) Synop code: این گزارشات هر 3 ساعت یکبار از ایستگاههای هواشناسی گزارش می گردد کدهای رمزی مربوط به این گزارشات بعدا ارائه خواهد شد گزارشات سینوپ به طور همزمان در تمام ایستگاههای هواشناسی جهان تهیه می گردد و از معمولترین فعلیتهای هواشناسی می باشد.

2)Metar Code: این گزارشات با استاندارد سازمان جهانی هواپیمایی(ICAO) ارائه می شود.این گزارشات راس هر ساعت UTC تهیه می شود وویژه هوانوردی می باشد در برخی فرودگاهها پر ترافیک گزارشات متار نیم ساعت یکبار تهیه می شود.لازم بذکر است که کدهای متار برحسب استاندارد سازمان جهانی هواشناسی(WMO ) تهیه می گردد.

3) Speci Code: اگر پدیده آب و هوایی خاصی روی دهد گزارش آب و هوایی می بایست تغییر کند .ممکن است وضع رو به بهبودی برود یا اینکه وضعیت بدترشود.در این حالت دیده بان 2 نوع کد می تواند گزارش کند کد بهبود و یا کد تخریب.

4) Ship Code: کدی است که کارکنان کشتی ها وضعیت جوی روی دریا را همانند یک ایستگاه هواشناسی در روی خشکی اندازه گیری و گزارش می نمایند

5)TAF Code- Terminal Aredrom Forcast: یا پیش بینی فرودگاه مقصد ،پیش بینی وضعیت جوی فرودگاه مقصد است که در امر فرود هواپیما ضروری می باشد

6):Route forcast -Rofor Code یا پیش بینی مسیر،هر هواپیمایی ار مبدا حرکت نمود برای رسیدن مقصد از مسیر خاصی استفاده می کند مسیر پرواز که کانال پرواز یا دانال پرواز است مسیری از پیش تعین شده می باشد و خلبان بجز در موارد خاص نمی تواند کانال پروازی خود را عوض نماید کلیه پارامترهای جوی در کانال پرواز از قبل پیش بینی شده و به اطلاع خلبان می رسد این عمل را "بریفینگ" گویند بریفینگ یعنی بطور خلاصه وضعیت جوی مسیر پرواز برای خلبان تشریح شود که از جمله وظایف کمک کارشناس هواشناسی مستقر در فرودگاه می باشد

7)Temp Code: وضعیت حرارتی مسیر پرواز

8)Pilot Code: اطلاعات ویژه خلبان (معمولا خلبان تقاضا می نماید)

9)Q Code: ارائه اطلاعات پروازی به زبان معمولی

10)Area Forcast Code: در کشور در طول 24 ساعت Area Forcast تهیه می شود گزارش اولی اعتبارش از ساعت 00:00 تا 12:00 UTC و گزارش دومی از 12:00 تا 24:00 UTC میباشد در این گزارش کشور به 16 جهت تقسیم بندی شده وضعیت جو در هر جهت گزارش می گردد این گزارشات ترکیب از زبان معمولی و کدهای رمزی می باشد

11)Warning Code: اعلام خطر فرودگاهی برای مواقعی که سیستم یا پدیده جوی خاصی بصورت غیر منتظره بروز نموده و وضعیت حادی را برای پرواز ایجاد خواهد نمود

12)Sig ment Code: اطلاعات مشخصه هواشناسی که قابل ملاحظه باشد و تحولی در وضعیت پیش بینی بوجود بیاورند.

1) دید افقی Horizental Visibility

2) دید عمودی Vertical Visibility

3) دید پروازی Flight Visibility

4) دید مورب Slant Vertical

5) دید روی باند فرودگاه Runway Visual Range(RVR)

1) دید افقی Horizental Visibility

2) دید عمودی Vertical Visibility

میزان دیدی است که یک دیده بان هواشناسی توسط بالن ویژه(رادیوسند) اندازه گیری می کند این بالن با سرعت معینی به هوا فرستاده می شود . با استفاده از فرمول X=vt می توان میزان دید عمودی (قائم) را که همان X می باشد را اندازه گیری نمود.

3) دید پروازی Flight Visibility

4) دید مورب Slant Vertical

5) دید روی باند فرودگاه Runway Visual Range)RVR)

هنگامی پروازی کور باشدF.I.R بدون دیدن باند صورت می گیرد میزان RVR بسیار کم می باشد این پدیده هنگامی روی می دهد که در باند فرودگاه مقصد بدلیل مه یا غبار میزان دید بسیار کم شود در ایران بدلیل کمبود ابزارها ویژه اغلب در حالت 1 و 3 گزارش می شود

قرآن معجزه جاوید پیامبر اسلام،کلام نور و اوج و نهایت فصاحت و بلاغت است این خورشید تابان روشنگر و مایه استحکام پایه های اعتقادی هر مسلمان است اگر اندکی صاحب خرد باشد از اعجاز قرآن همین بس که گذشت 14 قرن از نزول آن باعث نشده که رنگ وبوی کهنگی بگیرد و روز به روز جنبه های علمی و اجتماعی جدیدی از این اقیانوس بی پایان استخراج می شود که بشر پی به دانش اندک خویش می برد و با اکتشاف های جدید علمی بعضی از اشارات قرآن را در می یابدبه گفته دانشمندان بزرگ اسلامی و غیر اسلامی تمامی علوم از قبیل قیزیک،شیمی،نجوم،ریاضیات و...در قرآن بیان شده است و اگر قابل درک نیست از نقص علم ماست.علم هواشناسی نیز در قرآن کریم حضور ویژه ای دارد که هر چند: آب دریا را می نتوان کشید هم بقدر تشنگی باید چشید

1. والسما ذات الحبک                                          آیه 6 سوره ذاریات

2. ....و تصریف الریاح والسحاب المسخر بین السماء و الارض....

....و گردش بادها و آبی که مسخر است میان آسمانها و زمین....

3. والذاریات ذروا * فالحاملات وقرا                                                   آیات 1 و 2 سوره ذاریات

سوگند به نفس بادهای عالم که پراکننده اند * سوکند به ابرها که بار سنگین باران را به امر حق به دوش گیرند

*اشاره به انتقال گرده ها و دانه های گیاهان و درختان(هواشناسی کشاورزی) * و فیزیک ابر

4.کمثل ریح فیها صر اصابت حرث قوم ظلمو انفسهم فاهلکته                 آیه 117 سوره آل عمران

5. والله الذی ارسل الریاح و فتشر سحابا                                                    آیه 8 سوره فاطر

پس اين كه موج‌هاي سونامي فرونشستند، موج كمك‌هاي بشر دوستانه از سراسر جهان به جنوب شرق آسيا سرازير شد. در اين ميان، كشورهاي اسلامي، از جمله ايران، با توجه ويژه اي به كمك حادثه ديدگان شتافتند. ايران يك ميليون و پانصد هزار دلار به سونامي زده هاي كشور مسلمان اندونزي كمك نقدي كرد. آقاي محمد حسين شريف زادگان، وزير رفاه و امور اجتماعي، ضمن بازديد از استان آچه‌ي اندونزي و ابلاغ سپاس مردم ايران از كمك هاي‌ اندونزي‌ به زلزله زدگان بم، گفت : "ما نيز شرايط جاري‌ را براي‌ ارايه كمك هاي‌ خود به ساكنان استان آچه ، مناسب دانستيم ."

جالب اين كه بخش عمده اي از 450 تن خرمايي كه در اختيار سونامي زده ها قرار گرفت، محصول نخل‌هاي بم بود. بنابراين، سونامي با همه تلخي و ناگواري هايي كه در پي داشت، يك بار ديگر نشان داد:

بني آدم اعضاي يك پيكر اند

كه در آفرينش ز يك گوهر اند

چو عضوي به درد آورد روزگار

دگر عضوها را نماند قرار

حقايق سونامي

• سونامي ( Tsunami ) از تركيب دو واژه ژاپني، سو به معناي بندرگاه و نامي به معناي موج، ساخته شده و به مفهوم "موج بندرگاه" است. براي سونامي از تعبيرهايي مانند قطار موج يا موج هاي مرگبار استفاده شده است.

• سونامي‌ها طول موج بسيار بلندي دارند. از اين رو، ممكن است فاصله‌ي يك موج تا رسيدن موج بعدي يك ساعت هم طول بكشد. در سونامي دي ماه 1383، خيلي ها پس از برخورد موج اول به ساحل و عقب نشيني آن به خانه هاي شان بازگشتند، غافل از اين كه موج دوم با قدرتي بيشتر در راه بود.

• بر اساس محاسبه‌هاي دانشمندان، انرژي آزاد شده از زمين لرزه اقيانوس هند، 23 هزار برابر انرژي آزاد شده از بمب اتمي بود كه در هيروشيما فرود آمد. اين انرژي طي صدها سال در كف اقيانوس هند جمع شده بود و ناگهان آزاد شد.

• در پايان روز اول، 150 هزار نفر جان خود را از دست دادند يا ناپديد شدند و ميليون ها نفر در يازده كشور جهان بي خانمان شدند.

• بيشتر سونامي ها در اقيانوس آرام( درياي باز) رخ مي دهند. سونامي‌ها خطرناك به ندرت در اقيانوس هند رخ داده اند. در درياهاي نيمه بسته( درياي مديترانه) و بسته( درياي خزر) سونامي‌هاي كوچك تري رخ داده است. برسي هاي تاريخي نشان مي دهد سونامي هايي به ارتفاع 2 متر در درياي خزر رخ داده است.

• كودكان بيش از يك سوم جان باختگان سونامي اقيانوس هند را تشكيل مي دهند. بسياري از آنان توان مقاومت در برابر فشار آب را نداشتند و در اثر كوبيده شدن به ساختمان ها جان باختند.

موج‌هاي سونامي اقيانوس هند به كشورهاي قاره هاي ديگر نيز رسيد و در استراليا و افريقا خرابي هايي به بار آورد. اين امواج در چابهار(شهري در استان سيستان و بلوچستان كه بر ساحل درياي عمان قرار دارد) خسارت اندكي برجاي گذاشتند.

• در يكي از روستاهاي هندوستان، با جمعيتي حدود 1500 نفر، مردي كه از خطر سونامي آگاه بود، توانست جان اهالي را نجات دهد. او از يك برنامه تلويزيوني شنيده بود وقتي دريا اندكي پس مي نشيند، احتمال خطر سونامي وجود دارد.

• به نظر مي رسد برخي جانوران مي‌دانستند كه خطر در راه است. بسياري از شاهدان گزارش كرده اند آنان جانوراني را ديدند كه چند دقيقه پيش از آن كه سونامي از راه برسد، به طرف مكان هاي مرتفع مي رفتند. پس از فرونشستن سونامي، تعداد اندكي جسد جانور پيدا شده است.

• دانشمندان بقاياي برخورد يك سنگ آسماني بسيار بزرگ را پيدا كرده اند كه حدود 5/3 سال پيش باعث بزرگ ترين سونامي تاريخ كره زمين شد. در آن سونامي همه سطح زمين ، به جز كوه ها، را آب فرا گرفت.

سونامي در گذر زمان

1775 سونامي درياي آتلانتيك پس از زلزله ليسبون، 60 هزار نفر را در پرتغال، اسپانيا و شمال افريقا كشت.

1782 سونامي پس از زلزله درياي جنوب چين، 40 هزار نفر را كشت.

1883 سونامي درياي جاوا پس از فوران آتشفشان كاركاتوا در اندونزي، بيش از 36 هزار نفر را كشت.

1868 سونامي شمال شيلي بيش از 25 هزار نفر را كشت.

1999 سونامي بزرگ درياي مرمر پس از زلزله ايزميت تركيه، خرابي هايي به بار آورد.

2004 سونامي جنوب شرق آسا پس از زلزله اقيانوس هند، حدود 300 هزار نفر را كشت.

نشانه هاي خطر

• زمين‌لرزه هشدار طبيعي سونامي است. اگر از وقوع زمين‌لرزه در نزديكي محلي آگاه شديد كه احتمال وقوع سونامي در آن جا بالا است، مثل بندرها، جزيره ها و شهرهاي ساحلي، در آن جا نمانيد. به خاطر داشته باشيد زمين‌لرزه مي تواند موج هاي سونامي را به صدها و گاهي هزاران كيلومتر دورتر بفرستد.
• شاهدان گزارش كرده اند سطح آب دريا پيش از رسيدن سونامي به نحو چشم گيري بالا و پايين مي رود. اگر آب دريا به طور نامعمول و به صورت ناگهاني عقب نشيني كرده است، احتمال وقوع سونامي وجود دارد. بي درنگ به مكان هاي مرتفع برويد.
• سرعت موج هاي سونامي خيلي زياد است( 160 كيلومتر در ساعت). اگر منتظر بمانيد تا نخستين موج را ببينيد، ممكن است بسيار دير شده باشد.
• چون طول موج هاي سونامي زياد است، موج بعدي ممكن است ساعتي ديگر فرا برسد. با فرونشستن نخستين موج، مكان ايمن خود را ترك نكنيد.
• موج سونامي در نقطه اي از ساحل ممكن است كوچك و اندكي آن طرف تر بسيار بزرگ باشد. بنابراين، اگر گزارش شد در نقطه اي موج هاي كوچكي به ساحل نزديك شده اند، تصور نكنيد در مكاني كه شما قرار داريد نيز چنين خواهد بود.
• سونامي ممكن است به درون رودهايي كه به دريا مي ريزند نيز كشيده شود. هنگام وقوع سونامي از اين رودخانه ها فاصله بگيريد.
• بهتر است همواره بسته كمك هاي اوليه، شامل دارو، آب و مواد غذايي كافي براي 72 ساعت، را آماده داشته باشيد.

• براي اطلاعات بيش تر و مشاهده عكس هاي فاجعه سونامي جنوب شرق آسيا به پايگاه هاي اينترنتي زير مراجعه كنيد:

  • http://www.timeforkids.com/TFK/tsunami 

  • http://www.tsunami.org/ 

  • http://www.pbs.org/wgbh/nova/tsunami/ 

  • http://www.fema.gov/kids/tsunami/ 

  • http://news.nationalgeographic.com/ 

   WEBLINKS

  • International Tsunami Information Center, NOAA

  • Tsunamis and earthquakes, USGS

  • Tsunami, University of Washington

  • Geography of tsunamis, About.com

  • DigitalGlobe satellite images of tsunami sites

  • 2004 Indian Ocean Earthquake, Wikipedia

  • Sumatra-Andaman Islands Earthquake, USGS

  • Asian tsunami and earthquake FAQ, USGS

  • Sumatra earthquake, BGS

  • Sumatra earthquake and tsunami, Tsunami Laboratory, Novosibirsk, Russia

  • South Asia earthquake and tsunamis, WHO

  • WHO Regional Office for South-East Asia

  • Tsunami, Ministry of Foreign Affairs, Thailand

  • International Red Cross Operations in Asia and the Pacific

  • Gallery of amateur videos of Asian tsunami

  • Asian tsunami science links, NOAA